Bệnh trẻ em thường gặp mùa lạnh và cách dự phòng hiệu quả

Thời tiết lạnh, khô tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn phát triển, trong khi hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu, dễ khiến bệnh diễn tiến nhanh và nặng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm và chủ động phòng ngừa là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong mùa đông.

Nhóm bệnh đường hô hấp – mối nguy thường trực khi trời lạnh

Trong mùa đông, các bệnh lý đường hô hấp là nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ phải nhập viện điều trị.

Viêm phổi là bệnh nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ. Bệnh thường do virus, vi khuẩn hoặc là biến chứng của các đợt cảm cúm kéo dài. Trẻ mắc viêm phổi thường có biểu hiện sốt cao, ho nhiều, thở nhanh, thở gắng sức, rút lõm lồng ngực.

Ở những trường hợp nặng, trẻ có thể tím tái, rối loạn nhịp thở, thậm chí ngưng thở, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm phổi, gia đình cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Bệnh nhi khám đông trong thời tiết lạnh hiện nay.

Viêm tiểu phế quản là bệnh gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt phổ biến vào mùa đông. Nguyên nhân chủ yếu là do virus hợp bào hô hấp (RSV). Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng giống cảm lạnh như ho, sổ mũi, nghẹt mũi, sau đó nhanh chóng tiến triển thành ho nhiều, thở khò khè, thở rít và khó thở.

Nếu không được theo dõi và xử trí đúng cách, viêm tiểu phế quản có thể dẫn đến suy hô hấp, đặc biệt nguy hiểm với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Hen phế quản ở trẻ em cũng có xu hướng bùng phát nhiều hơn trong mùa đông do tác động của không khí lạnh và các đợt nhiễm virus đường hô hấp. Trẻ có thể ho kéo dài, nhất là về đêm, thở khò khè tái diễn, khó thở chủ yếu thì thở ra, kèm theo thở nhanh và co lõm lồng ngực.

Hen phế quản là bệnh mạn tính, chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên nếu được chẩn đoán sớm và tuân thủ phác đồ điều trị, trẻ hoàn toàn có thể kiểm soát tốt triệu chứng, hạn chế các cơn hen nặng và bảo vệ chức năng phổi lâu dài.

 Cạnh đó, Bệnh tay chân miệng cũng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, do các virus đường ruột gây ra. Bệnh lây lan nhanh trong môi trường sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mẫu giáo. Trẻ thường có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau họng, xuất hiện mụn nước hoặc vết loét ở niêm mạc miệng, lòng bàn tay, bàn chân, mông.

Đa số trường hợp bệnh nhẹ và tự khỏi sau 3–5 ngày, tuy nhiên một số ít có thể diễn tiến nặng với các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, suy hô hấp và có nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

BSCKII. Lý Vũ Thị Bảo Thanh – Trưởng Khoa Nhi khám bệnh cho bệnh nhi.

Chủ động phòng bệnh – chìa khóa bảo vệ sức khỏe cho trẻ

Để giảm nguy cơ mắc bệnh cho trẻ trong mùa đông, BSCKII. Lý Vũ Thị Bảo Thanh khuyến cáo gia đình cần thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp.

Trước hết, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch các loại vắc-xin phòng bệnh cho trẻ là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Bên cạnh đó, cần giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt là đầu, cổ, ngực, tay và chân khi thời tiết chuyển lạnh. Trẻ nên uống nước ấm, hạn chế ăn uống đồ lạnh và mặc đủ ấm khi ra ngoài.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức đề kháng. Trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, duy trì bú mẹ đến 24 tháng, đồng thời bổ sung đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin.

Ngoài ra, cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân và môi trường sống, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh mũi họng hàng ngày, giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ.

Khi trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được tư vấn, khám và điều trị kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà gây hậu quả đáng tiếc.